STD: Satu Pengenalan

Gejala, faktor risiko & diagnosis STD umum

Penyakit kelamin (STD) adalah perkara biasa, dengan berjuta-juta jangkitan baharu berlaku setiap tahun di seluruh dunia. Ia biasanya disebarkan daripada seseorang kepada orang lain melalui sebarang jenis hubungan seks (faraj, oral, dan sebagainya). Dalam sesetengah kes yang jarang berlaku, ia mungkin juga disebarkan melalui belaian mesra.

Perlu diketahui bahawa STD mungkin tidak semestinya mempunyai gejala. Oleh itu, ramai orang mungkin hidup dengan jangkitan ini tanpa menyedarinya. Mereka mungkin terus menyebarkan jangkitan ini kepada pasangan seks mereka tanpa disedari. Ini menunjukkan kepentingan saringan berkala oleh individu berisiko tinggi.

STD disebabkan oleh pelbagai mikroorganisma. Oleh itu, terdapat jangkitan bakteria, virus, kulat, parasit, dan klamidia. Ia juga penting untuk memahami bahawa sesetengah jangkitan yang biasanya tidak dianggap sebagai STD juga boleh dijangkiti melalui hubungan seks. Oleh itu, sesetengah orang mungkin dijangkiti hepatitis A, B, dan C, malah jangkitan giardia.

STD (Penyakit Menular Seksual) di Malaysia agak biasa dan kes sifilis dan gonorea juga semakin meningkat. Prevalens STD agak tinggi dalam kalangan pekerja seks (majoriti daripada mereka mempunyai jangkitan); ramai daripada mereka menghidap dua atau lebih penyakit.

Gejala STD

Pertama sekali, adalah penting untuk memahami bahawa tidak semua STD menyebabkan gejala. Tambahan pula, sesetengah jangkitan mungkin menyebabkan gejala yang lebih ringan pada peringkat awal dan tidak disedari. Ambil contoh HIV. Ia mungkin menyebabkan penyakit seperti selesema selepas kira-kira sebulan. Walau bagaimanapun, selepas itu, ia mungkin tidak menyebabkan sebarang gejala selama berbulan-bulan atau bertahun-tahun. Perkara yang sama berlaku untuk klamidia, hepatitis C, dan sebagainya.

Beberapa gejala biasa yang dikaitkan dengan STD adalah:

• Kudis pada alat kelamin atau kudis di kawasan rektum atau mulut
• Sensasi terbakar atau sakit semasa membuang air kecil
• Lelehan daripada zakar
• Bau yang luar biasa
• Kelenjar limfa bengkak seperti di bahagian kelangkang
• Sakit di bahagian bawah abdomen
• Ruam pada badan, tangan, dan kaki

Sesetengah jangkitan boleh menyebabkan gejala umum seperti hepatitis atau HIV. Oleh itu, bagi ramai orang, ia boleh menyebabkan keletihan, hilang selera makan, kulit gatal, perubahan gastrousus, kulit pucat, dan sebagainya.

Apakah faktor risikonya?

Seks tanpa perlindungan adalah punca utama penyakit kelamin (STD). Oleh itu, ia lebih kerap berlaku kepada mereka yang melakukan seks faraj atau dubur tanpa perlindungan. Risiko melalui seks oral adalah lebih rendah, namun masih wujud. Perlu difahami bahawa perlindungan lateks sangat berkesan terhadap pelbagai jangkitan, walaupun risiko tetap ada.

Usia muda juga boleh dianggap sebagai faktor risiko. Ini kerana orang dewasa yang lebih tua biasanya kurang melakukan hubungan seks dan dengan itu mengurangkan risiko.

Mempunyai ramai pasangan seks merupakan faktor risiko yang ketara, terutamanya jika seseorang tidak mengenali pasangan mereka dengan baik.

Pengalaman juga menunjukkan bahawa penyalahgunaan bahan meningkatkan risiko STD dengan ketara. Ini kerana seseorang lebih cenderung untuk melakukan tindakan berisiko di bawah pengaruh bahan tersebut.

Selain itu, menyuntik dadah adalah satu lagi faktor risiko. Berkongsi jarum terutamanya merupakan salah satu punca utama penularan HIV, hepatitis B, dan C.

Diagnosis STD

Mungkin cara yang paling biasa untuk diagnosis STD adalah melalui ujian darah. Pakar biasanya akan mencari jangkitan tertentu menggunakan kaedah imunologi. Walau bagaimanapun, ujian air kencing dan sapuan alat sulit juga boleh membantu mengenal pasti keadaan tersebut dalam banyak kes.

Ujian STD di Malaysia boleh didapati dengan mudah. Jika seseorang melakukan hubungan seks tanpa perlindungan atau mempunyai hubungan fizikal yang rapat dengan pekerja seks, adalah idea yang baik untuk menjalani panel STD. Panel STD biasanya akan menguji kebanyakan jangkitan biasa.

Selain itu, perlu difahami bahawa seseorang mungkin perlu menjalani ujian beberapa kali. Ini kerana ujian yang berbeza mempunyai tempoh tetingkap yang berbeza. Sebagai contoh, peluang adalah tipis bahawa seseorang akan didiagnosis dengan HIV atau hepatitis dalam tempoh seminggu selepas melakukan hubungan seks tanpa perlindungan.

Kebanyakan jangkitan STD boleh dirawat, tetapi tidak semua. HIV kini diuruskan dengan baik tetapi tidak boleh disembuhkan sepenuhnya. Merawat papiloma dan hepatitis juga mungkin mencabar dalam banyak kes. Walau bagaimanapun, pengesanan awal boleh membantu merawat beberapa jangkitan ini dengan lebih berkesan.